monsters onder het bed
Veel kinderen zijn op een bepaalde leeftijd ergens bang voor. Iedere fase brengt veel voorkomende angsten met zich mee. Die horen bij de normale ontwikkeling van een kind. Kinderen en jongeren zoeken ook vaak zelf, afhankelijk van hun leeftijd, een zeker niveau van angst op, bijvoorbeeld in de vorm van spelletjes of het kijken naar griezelige films.
Deze folder legt in het kort uit hoe angst bij kinderen kan ontstaan en hoe u angst kunt herkennen en geeft tips voor het omgaan met de angstgevoelens van uw kind.
Veel voorkomende angsten
Wij gaven al eerder aan dat bepaalde angsten normaal zijn in bepaalde leeftijdsfasen. Welke angsten kunt u bij uw kind verwachten ?
Kinderen van 0 tot 2 jaar:
• ouder niet in de buurt
• harde geluiden
• water, toilet
• onbekende omgeving, dingen of mensen
Kinderen van 2 tot 4 jaar:
• ouder niet in de buurt
• griezels en enge beesten
• onweer
• donker
Kinderen van 4 tot 8 jaar:
• ouder niet in de buurt
• donker
• alleen thuis zijn of alleen slapen
• spoken en monsters
• lichamelijk letsel
• andere kinderen
Kinderen van 8 tot 12 jaar:
• lichamelijk letsel of ziekte
• angst voor school
• faalangst
• pesten
• dood
• piekeren en ‘stel je voor’ angsten
Oorzaken van angst.
Angst is dus in zekere zin normaal, al is het ene kind eerder of vaker bang dan het andere kind.
Daarbij spelen persoonlijke kenmerken zoals erfelijkheid en karakter een rol. Maar als uw kind bang is kan dat ook andere oorzaken hebben.
• Uw kind heeft iets naars meegemaakt. Het is bijvoorbeeld bang voor honden nadat het gebeten is door een hond.
• Uw kind merkt dat iemand anders ergens bang voor is. De kans is groot dat een kind bang wordt voor spinnen of de tandarts als u dat zelf ook bent.
• Uw kind heeft nog niet geleerd bepaalde situaties goed in te schatten en ermee om te gaan. Het durft bijvoorbeeld niet te vragen of het mee mag spelen of vindt het eng om een spreekbeurt te houden.
• Uw kind heeft ingrijpende gebeurtenissen hebben meegemaakt. Het kan bijvoorbeeld bang zijn in de steek gelaten te worden na een ziekenhuisopname of na scheiding van de ouders.
Hoe kunt u angst herkennen?
Kinderen geven signalen waaruit u kunt opmerken dat er iets aan de hand is.
• Lichamelijke reacties: bijvoorbeeld buikpijn, wit wegtrekken, huilen, trillen, klamme handen, schrikken, weer in bed gaan plassen.
• De neiging om angstige situaties uit de weg te gaan: uitvluchten verzinnen, situaties vermijden.
• Veel dromen en niet kunnen of willen slapen.
• Niet (meer) alleen durven zijn.
• In hun spel veel bezig zijn met wat er gebeurd is, bijvoorbeeld door het naspelen van enge situaties.
• Rusteloos, prikkelbaar of snel afgeleid zijn.
• Angst proberen te overschreeuwen door stoer gedrag, koppig, driftig of agressief zijn.
Wat kunt u doen?
Ouders of verzorgers kunnen kinderen helpen hun angsten de baas te worden.
• Neem uw kind serieus. Stel uw kind gerust en toon begrip voor zijn of haar gevoelens.
• Probeer er achter te komen waar uw kind bang voor is.
• Praat erover als de angst is afgenomen en probeer eventueel de gevoelens van uw kind onder woorden te brengen, door te praten, te tekenen, te kleien of verhalen te schrijven.
• Gebruik fantasie en verbeelding om gevoelens te uiten. Bijvoorbeeld door samen met uw kind enge dingen na te spelen of boekjes te lezen over andere kinderen die bang zijn en de angst overwinnen.
• Probeer situaties niet te vermijden, maar laat uw kind stap voor stap aan de nieuwe situatie wennen. Laat uw kind bijvoorbeeld eerst kijken bij de tandarts, daarna in de stoel zitten zonder behandeling, tot het op den duur alleen naar de tandarts durft. Geef uw kind na elke nieuwe stap een complimentje.
• Laat zien dat de situatie niet eng hoeft te zijn door het eerst zelf te doen.
• Moedig uw kind aan, maar dwing uw kind niet als het echt niet durft.
Wanneer is er reden tot zorg?
Als een kind bepaalde dingen niet (meer) durft terwijl leeftijdgenootjes er geen problemen mee hebben, kan het zijn dat het vast blijft zitten in een bepaalde angst. Als een kind van negen bijvoorbeeld nog steeds bang is om alleen naar school te gaan is dat geen normale angst meer.


